• پاسخ به سوالات پزشکی شما
تیر
۲۰
۱۳۹۵

گلوکز موجود در خون چگونه اندازه گیری می شود؟

اندازه گیری سریال گلوکز خون قبل و بعد از مصرف خوراکی مقدار مشخصی از گلوکز، روشی مناسب برای تفکیک افراد سالم از بیماران می باشد.

اگرچه استفاده از این آزمایش در شناسایی بیماران ، روشی حساستر از اندازه گیری قند خون ناشتا می باشد ولی ممکن است تحت تاثیرمتغیرهای فراوانی قرار بگیرد . به همین دلیل ، توصیه می شود ضمن رعایت تمامی موارد لازم ، آزمایش در دو نوبت جداگانه انجام شود ( به استثنای مواردی که نتایج بطور فاحشی غیر طبیعی باشند)

آماده سازی بیمار:
پس ازمشورت با پزشک معالج ، حتی الامکان داروهایی که ممکن است روی میزان قند خون اثر بگذارد ( مانند تیازیدها، داروهای ضد بارداری خوراکی، کورتیکواستیروییدها و… ) قطع گردد.

رژیم غذایی به مدت سه روز، آزاد و بدون محدودیت بوده ( حداقل ۱۵۰گرم کربوهیدرات در روز) و فعالیتهای بدنی نیز مطابق معمول صورت گیرد.

آزمایش در افراد سرپایی انجام می گیرد . انجام آزمایش در افراد بستری ، مبتلایان به بیماریهای حاد و نیز افراد بدون تحرک عادی ،ممکن است منجر به اخذ نتایج نادرست گردد.

از شب قبل از آزمایش ، بیمار باید بمدت ۱۶-۱۰ساعت ناشتا باشد ، دراین مدت نوشیدن آب بلامانع است.

آزمایش باید بین ساعات ۹-۷ صبح انجام گردد.

مراحل انجام آزمایش :
فرد باید در حالت نشسته قرارگیرد .
یک نمونه خون در حالت ناشتا گرفته می شود . سپس ۱۰۰ گرم گلوکز ( در کودکان مقدار گلوکز ۱٫۷۵ g/kg و حداکثر ۷۵ گرم می باشد ) که در ۳۰۰ میلی لیتر آب حل شده به بیمار داده می شود تا در مدت حداکثر ۵ دقیقه نوشیده شود . معمولا محلول خنک آسانتر تحمل می شود .

از آنجایی که برای ارزیابی صحیح نتایج ، مقدار گلوکز تجویز شده اهمیت فراوانی دارد ، حتما باید از پودر یا محلول گلوکز با مقادیر مشخص ، که برای انجام این آزمایش تهیه شده اند ، استفاده گردد . استفاده از هر محلول قندی دیگر مانند شربت ها ، آب قند و… که دارای مقادیر نامشخص گلوکز می باشند ، ممنوع است.

فرد باید در طول انجام آزمایش ، از سیگار کشیدن ، فعالیت بدنی شدید ، نوشیدن چای یا قهوه و خوردن مواد غذایی خودداری نماید.

گلوکز

گلوکز

دو ساعت بعد از مصرف گلوکز ، مجددا نمونه خون گرفته می شود.

متغیرهای موثر بر انجام آزمایش:

برخی از عوامل موثر بر انجام آزمایش عبارتند از مدت ناشتا بودن ، میزان کربوهیدرات مصرف شده در روز های قبل از انجام آزمایش ، داروهای مصرفی ، ضربات جسمانی یا هر گونه استرس فیزیکی ، وجود بیماری همزمان ، سن ، میزان فعالیت بدنی و وزن ، وضعیت بیمار در زمان آزمایش ، اضطراب و مصرف کافئین.

تفسیر نتایج:
نحوه تفسیر نتایج آزمایش تحمل گلوکز ، بر مبنای برنامه کشوری پیشگیری و کنترل دیابت ( کتابچه پزشک و دیابت ، چاپ شده توسط مرکز مدیریت بیماریها ) در زیر آمده است.

تشخیص دیابت :
قند پلاسمای خون وریدی ، ۲ ساعت بعد از مصرف ۷۵gr گلوکز خوراکی ، مساوی یا بیش از ۲۰۰mg/dl

تشخیص اختلال تحمل گلوکز : ( Impaired Glucose Tolerance Test )
قند پلاسمای خون وریدی، ۲ ساعت بعد از مصرف ۷۵gr گلوکز خوراکی ، مساوی یا بیش از ۱۴۰mg/dl و کمتر از ۲۰۰mg/dl

۱٫Glucose Challenge Test
زنان باردار بر اساس قرارگیری درمعرض عوامل خطر، در یکی از دو گروه زیر قرار گرفته و از طریق GCT با ۵۰ گرم گلوکز مورد غربالگری قرار می گیرند .

زنان باردار در معرض خطر ( دارای سابقه مرده زایی ، حداقل دو بار سقط خودبخودی ، تولید نوزاد با وزن ۴ کیلوگرم و بالاتر ، سابقه دیابت در افراد درجه یک خانواده و چاقی به معنی BMI مساوی یا بیشتر از ۳۰kg/m2 قبل از بارداری ) در اولین مراجعه GCT می شوند .

زنان بارداری که در معرض عوامل خطرزای فوق نیستند ، باید در هفته ۲۸-۲۴ بارداری از طریق GCT غربالگری شوند .

آماده سازی بیمار:
با مشورت پزشک ، حتی الامکان دارو هایی که ممکن است روی میزان قند خون اثر بگذارد ( مانند نیازید ها ،کورتیکو استروئید ها و … ) قطع گردد.

رژیم غذایی به مدت ۳ روز آزاد و بدون محدودیت بوده ( حداقل ۱۵۰ گرم کربوهیدرات در روز) و فعالیت های بدنی نیز مطابق معمول صورت گیرد.

آزمایش در افراد سرپایی انجام می گیرد ، انجام آزمایش در افراد بستری و بدون تحرک عادی ممکن است منجر به اخذ نتایج نادرست گردد.

آزمایش در شرایط غیر ناشتا انجام می شود و انجام آن در هر ساعت روز و بدون توجه به آخرین وعده غذا ، ممکن می باشد.

گلوکز

گلوکز

مراحل انجام آزمایش :
۵۰ گرم گلوکز در ۲۵۰-۳۰۰ میلی لیتر حل شده و در مدت ۵ دقیقه نوشیده می شود ، معمولا محلول خنک آسانتر تحمل می شود .

در مدت انجام آزمایش ، بیمار در حالت نشسته بوده و از سیگار کشیدن ، فعالیت بدنی شدید ، نوشیدن چای یا قهوه و خوردن مواد غذایی خودداری می نماید .

اگر عوارضی مانند تهوع بروز کرد ، بیمار می تواند در حالت خوابیده قرار گیرد ، ولی در صورت استفراغ ، نتایج دیگر قابل اطمینان نبوده و آزمایش نباید ادامه یابد .

بعد از یک ساعت نمونه خون وریدی گرفته می شود .


Oral Glucose Tolerance Test.2

در زمان بارداری وقتی GCT مختل باشد ، OGTT بعنوان آزمایش تشخیصی ، مطابق با شرایط مندرج در صفحه اول راهنما و لحاظ موارد اختلاف زیر ، انجام میگیرد .

در فرد باردار مدت زمان ناشتا بودن می تواند ۱۴-۸ ساعت باشد .
آزمایش با ۱۰۰gr گلوکز انجام می شود .
یک نمونه خون در شرایط ناشتا گرفته شده و سپس گلوکز خورده می شود . نمونه های خون بعدی به فاصله یک ساعت تا ۳ ساعت بعد از مصرف گلوکز گرفته می شوند .
مقادیر مورد انتظار در خانم های باردار در جدول زیر آمده است .

تفسیر نتایج :
اگر دو نمونه خون ، برابر یا بیش از نتایج فوق باشد ، فرد مبتلا به دیابت بارداری است .

اگر قند خون در یک نمونه خون ، برابر یا بیش از نتایج فوق باشد ، آزمایش OGTT باید در هفته ۳۶-۳۲ بارداری با ۱۰۰ گرم گلوکز تکرار گردد .

افرادی که میزان قندشان در هر ۴ مورد ، کمتر از مقادیر مندرج در جدول است ، طبیعی در نظر گرفته می شوند .

تشخیص دیابت حاملگی GestationaL Diabetes Mellitus ) GDM)
عدم تحمل کربوهیدراتها به درجات مختلف ، که برای اولین بار طی بارداری بروز نموده یا تشخیص داده شوند را دیابت بارداری می نامند ، این افراد ممکن است علامت دار یا بدون علامت باشند .

افرادی که علائم بالینی دیابت را نشان می دهند ، اغلب قند خون و HbA1c بالا داشته و معمولا برای تشخیص نیازی به انجام تستهای تحمل گلوکز ندارند . اما اکثر مبتلایان به دیابت حاملگی ، بدون علامت می باشند و این مساله لزوم انجام آزمایش غربالگری درخانم های باردار را نشان می دهد . غربالگری در مرحله ی اول از طریق آزمایش GCT و در صورت لزوم OGTT انجام می شود.

تفسیر نتایج :
بر اساس دستورالعمل برنامه ریزی کشوری پیشگیری و کنترل دیابت ، در خانم هایی که در معرض دیابت نیستند ، اگر قند خون پلاسما کمتر از ۱۲۰mg/dl باشد احتمال دیابت حاملگی منتفی است ولی اگر ۱۳۰mg/dl یا بیشتر باشد ، باید آزمایش تحمل گلوکز با ۱۰۰ گرم گلوکز و مطابق با دستور العمل OGTT انجام شود .

در خانم های در معرض خطر ، اگر قند خون پلاسما کمتر از ۱۳۰ mg/dl ،در هفته ۲۸-۲۴ مجددا GCT انجام می شود ولی اگر مقدار گلوکز بیش از ۱۳۰ mg /dl باشد ، باید آزمایش تحمل گلوکز با ۱۰۰ گرم گلوکز و مطابق با دستورالعمل OGTT انجام شود .

مراجع :
دلاوری علیرضا ، مهدوی هزاده علیرضا ، نوروزی نژاد عباس ، یاراحمدی شهین ، پزشک و دیابت ، چاپ شده توسط مرکز مدیریت بیماریها
ALAN H.B WU . TIETZ CLINICAL GUIDE TO LABORATORY TESTS ,Fourth Edition , Saunders , 2006 pp 454
Burtis , Ashwood .Burns .TIETZ Textbook of clinical chemistry and molecular diagnostic. Fourth edition Saunders.2006 pp 859-862
Clinical Diagnosis and Management by Laboratory Methods . Henry.2001 pp 215


لینک دوستان:

فروشگاه تنظیم کالا
فیس بوک
واچ لایو

      مطالب مرتبط

درباره نویسنده: مرضیه حاجی آقابزرگی

کارشناس بهداشت عمومی دانشگاه علوم پزشکی گیلان

فرستادن دیدگاه

پلی کلینیک تخصصی سلام سلامتی

 

آخرین اخبار پزشکی

درصد بالایی از افراد روی پوستشان خال‌های رنگی سطحی یا برجسته دارند. همیشه هم این سؤال پیش می‌‌آید که آیا وجود این خال‌ها در پوست می‌تواند خطرناک باشد؟
یک کارشناس طب سنتی با بیان اینکه مصرف مداوم بیسکویت از عوامل ایجاد غلظت خون, ضعف معده و کبد است, گفت: خوردن خاکشیر با شیر باعث روشن‌شدن رنگ پوست و تقویت میل جنسی می‌شود. . .
تنها با یک جستجوی ساده در گوگل یا شبکه‌های اجتماعی با افراد بسیاری مواجه خواهید شد که رژیم‌های غذایی مونو را تقریبا از هر نوع میوه و سبزیجاتی - هندوانه، انبه، گل کلم، اسفناج - و حتی غذاهایی مانند پیتزا شکل داده‌اند. . .
انجمن قلب امریکا توصیه می کند که باید هفته ای دو بار ماهی مصرف شود چراکه مملو از پروتئین، اسیدهای چرب اُمگا۳ و ویتامین هاست. . .
ضرب المثلی درباره ی نارگیل بین مردم اقیانوس آرام معروف است که می گوید هر کس که درخت نارگیل می کارد، برای خودش و بچه هایش، لباس، ظرف، نوشابه، غذا و خانه درست می کند . . .
سماق دارای خواص ضد میکروبی است. این خاصیت سماق می تواند با باکتری هایی نظیر باکتری سالمونلا مبارزه کند. . .
چای با انواع مختلفی که دارد برای سلامتی یا لذت بردن از یک نوشیدنی سالم، مفید است و خواص زیادی نیز دارد. . .
سیر خام به عنوان یک ابر ماده غذایی شناخته می شود که سرشار از مواد مغذی است و محصولی سودمند برای سلامت و بهزیستی انسان در نظر گرفته می شود. . .
همه ما آب ازشب گذشته را که روی میز، کنار تخت و میز آشپزخانه قرارداشته است، نوشیده ایم؛ حتی آب بطری را که در ماشین مانده؛ اما آیا نوشیدن این آب برای بدن مضر نیست؟
کم‌کم به روزهای نوروز نزدیک می‌شویم. یکی از خوراکی‌هایی که در بیشتر خانه‌ها برای این ایام خریداری می‌شود، آجیل و میوه‌های خشک است. برای نگهداری بهتر آنها مقاله زیر را بخوانید. . .

موضوعات

رپورتاژ آگهی

تاپ لینک 1

تاپ لینک 2

تاپ لینک 3

تاپ لینک 4

تاپ لینک 5

تاپ لینک 6

آمار سایت

  • 1,295
  • 4,739
  • 51,678
  • 181,788
  • 1,340,511

. . . . تبلیغات . . . .

مارا دنبال کنید

آرشیو ماهانه

اسکرول بار

ابزار هدایت به بالای صفحه

ابزار وبلاگ

ابزار وبمستر