• سلام سلامتی . . . یک گام فراتر از سلامتی
تیر
۲۰
۱۳۹۵

گلوکز موجود در خون چگونه اندازه گیری می شود؟

اندازه گیری سریال گلوکز خون قبل و بعد از مصرف خوراکی مقدار مشخصی از گلوکز، روشی مناسب برای تفکیک افراد سالم از بیماران می باشد.

اگرچه استفاده از این آزمایش در شناسایی بیماران ، روشی حساستر از اندازه گیری قند خون ناشتا می باشد ولی ممکن است تحت تاثیرمتغیرهای فراوانی قرار بگیرد . به همین دلیل ، توصیه می شود ضمن رعایت تمامی موارد لازم ، آزمایش در دو نوبت جداگانه انجام شود ( به استثنای مواردی که نتایج بطور فاحشی غیر طبیعی باشند)

آماده سازی بیمار:
پس ازمشورت با پزشک معالج ، حتی الامکان داروهایی که ممکن است روی میزان قند خون اثر بگذارد ( مانند تیازیدها، داروهای ضد بارداری خوراکی، کورتیکواستیروییدها و… ) قطع گردد.

رژیم غذایی به مدت سه روز، آزاد و بدون محدودیت بوده ( حداقل ۱۵۰گرم کربوهیدرات در روز) و فعالیتهای بدنی نیز مطابق معمول صورت گیرد.

آزمایش در افراد سرپایی انجام می گیرد . انجام آزمایش در افراد بستری ، مبتلایان به بیماریهای حاد و نیز افراد بدون تحرک عادی ،ممکن است منجر به اخذ نتایج نادرست گردد.

از شب قبل از آزمایش ، بیمار باید بمدت ۱۶-۱۰ساعت ناشتا باشد ، دراین مدت نوشیدن آب بلامانع است.

آزمایش باید بین ساعات ۹-۷ صبح انجام گردد.

مراحل انجام آزمایش :
فرد باید در حالت نشسته قرارگیرد .
یک نمونه خون در حالت ناشتا گرفته می شود . سپس ۱۰۰ گرم گلوکز ( در کودکان مقدار گلوکز ۱٫۷۵ g/kg و حداکثر ۷۵ گرم می باشد ) که در ۳۰۰ میلی لیتر آب حل شده به بیمار داده می شود تا در مدت حداکثر ۵ دقیقه نوشیده شود . معمولا محلول خنک آسانتر تحمل می شود .

از آنجایی که برای ارزیابی صحیح نتایج ، مقدار گلوکز تجویز شده اهمیت فراوانی دارد ، حتما باید از پودر یا محلول گلوکز با مقادیر مشخص ، که برای انجام این آزمایش تهیه شده اند ، استفاده گردد . استفاده از هر محلول قندی دیگر مانند شربت ها ، آب قند و… که دارای مقادیر نامشخص گلوکز می باشند ، ممنوع است.

فرد باید در طول انجام آزمایش ، از سیگار کشیدن ، فعالیت بدنی شدید ، نوشیدن چای یا قهوه و خوردن مواد غذایی خودداری نماید.

گلوکز

گلوکز

دو ساعت بعد از مصرف گلوکز ، مجددا نمونه خون گرفته می شود.

متغیرهای موثر بر انجام آزمایش:

برخی از عوامل موثر بر انجام آزمایش عبارتند از مدت ناشتا بودن ، میزان کربوهیدرات مصرف شده در روز های قبل از انجام آزمایش ، داروهای مصرفی ، ضربات جسمانی یا هر گونه استرس فیزیکی ، وجود بیماری همزمان ، سن ، میزان فعالیت بدنی و وزن ، وضعیت بیمار در زمان آزمایش ، اضطراب و مصرف کافئین.

تفسیر نتایج:
نحوه تفسیر نتایج آزمایش تحمل گلوکز ، بر مبنای برنامه کشوری پیشگیری و کنترل دیابت ( کتابچه پزشک و دیابت ، چاپ شده توسط مرکز مدیریت بیماریها ) در زیر آمده است.

تشخیص دیابت :
قند پلاسمای خون وریدی ، ۲ ساعت بعد از مصرف ۷۵gr گلوکز خوراکی ، مساوی یا بیش از ۲۰۰mg/dl

تشخیص اختلال تحمل گلوکز : ( Impaired Glucose Tolerance Test )
قند پلاسمای خون وریدی، ۲ ساعت بعد از مصرف ۷۵gr گلوکز خوراکی ، مساوی یا بیش از ۱۴۰mg/dl و کمتر از ۲۰۰mg/dl

۱٫Glucose Challenge Test
زنان باردار بر اساس قرارگیری درمعرض عوامل خطر، در یکی از دو گروه زیر قرار گرفته و از طریق GCT با ۵۰ گرم گلوکز مورد غربالگری قرار می گیرند .

زنان باردار در معرض خطر ( دارای سابقه مرده زایی ، حداقل دو بار سقط خودبخودی ، تولید نوزاد با وزن ۴ کیلوگرم و بالاتر ، سابقه دیابت در افراد درجه یک خانواده و چاقی به معنی BMI مساوی یا بیشتر از ۳۰kg/m2 قبل از بارداری ) در اولین مراجعه GCT می شوند .

زنان بارداری که در معرض عوامل خطرزای فوق نیستند ، باید در هفته ۲۸-۲۴ بارداری از طریق GCT غربالگری شوند .

آماده سازی بیمار:
با مشورت پزشک ، حتی الامکان دارو هایی که ممکن است روی میزان قند خون اثر بگذارد ( مانند نیازید ها ،کورتیکو استروئید ها و … ) قطع گردد.

رژیم غذایی به مدت ۳ روز آزاد و بدون محدودیت بوده ( حداقل ۱۵۰ گرم کربوهیدرات در روز) و فعالیت های بدنی نیز مطابق معمول صورت گیرد.

آزمایش در افراد سرپایی انجام می گیرد ، انجام آزمایش در افراد بستری و بدون تحرک عادی ممکن است منجر به اخذ نتایج نادرست گردد.

آزمایش در شرایط غیر ناشتا انجام می شود و انجام آن در هر ساعت روز و بدون توجه به آخرین وعده غذا ، ممکن می باشد.

گلوکز

گلوکز

مراحل انجام آزمایش :
۵۰ گرم گلوکز در ۲۵۰-۳۰۰ میلی لیتر حل شده و در مدت ۵ دقیقه نوشیده می شود ، معمولا محلول خنک آسانتر تحمل می شود .

در مدت انجام آزمایش ، بیمار در حالت نشسته بوده و از سیگار کشیدن ، فعالیت بدنی شدید ، نوشیدن چای یا قهوه و خوردن مواد غذایی خودداری می نماید .

اگر عوارضی مانند تهوع بروز کرد ، بیمار می تواند در حالت خوابیده قرار گیرد ، ولی در صورت استفراغ ، نتایج دیگر قابل اطمینان نبوده و آزمایش نباید ادامه یابد .

بعد از یک ساعت نمونه خون وریدی گرفته می شود .


Oral Glucose Tolerance Test.2

در زمان بارداری وقتی GCT مختل باشد ، OGTT بعنوان آزمایش تشخیصی ، مطابق با شرایط مندرج در صفحه اول راهنما و لحاظ موارد اختلاف زیر ، انجام میگیرد .

در فرد باردار مدت زمان ناشتا بودن می تواند ۱۴-۸ ساعت باشد .
آزمایش با ۱۰۰gr گلوکز انجام می شود .
یک نمونه خون در شرایط ناشتا گرفته شده و سپس گلوکز خورده می شود . نمونه های خون بعدی به فاصله یک ساعت تا ۳ ساعت بعد از مصرف گلوکز گرفته می شوند .
مقادیر مورد انتظار در خانم های باردار در جدول زیر آمده است .

تفسیر نتایج :
اگر دو نمونه خون ، برابر یا بیش از نتایج فوق باشد ، فرد مبتلا به دیابت بارداری است .

اگر قند خون در یک نمونه خون ، برابر یا بیش از نتایج فوق باشد ، آزمایش OGTT باید در هفته ۳۶-۳۲ بارداری با ۱۰۰ گرم گلوکز تکرار گردد .

افرادی که میزان قندشان در هر ۴ مورد ، کمتر از مقادیر مندرج در جدول است ، طبیعی در نظر گرفته می شوند .

تشخیص دیابت حاملگی GestationaL Diabetes Mellitus ) GDM)
عدم تحمل کربوهیدراتها به درجات مختلف ، که برای اولین بار طی بارداری بروز نموده یا تشخیص داده شوند را دیابت بارداری می نامند ، این افراد ممکن است علامت دار یا بدون علامت باشند .

افرادی که علائم بالینی دیابت را نشان می دهند ، اغلب قند خون و HbA1c بالا داشته و معمولا برای تشخیص نیازی به انجام تستهای تحمل گلوکز ندارند . اما اکثر مبتلایان به دیابت حاملگی ، بدون علامت می باشند و این مساله لزوم انجام آزمایش غربالگری درخانم های باردار را نشان می دهد . غربالگری در مرحله ی اول از طریق آزمایش GCT و در صورت لزوم OGTT انجام می شود.

تفسیر نتایج :
بر اساس دستورالعمل برنامه ریزی کشوری پیشگیری و کنترل دیابت ، در خانم هایی که در معرض دیابت نیستند ، اگر قند خون پلاسما کمتر از ۱۲۰mg/dl باشد احتمال دیابت حاملگی منتفی است ولی اگر ۱۳۰mg/dl یا بیشتر باشد ، باید آزمایش تحمل گلوکز با ۱۰۰ گرم گلوکز و مطابق با دستور العمل OGTT انجام شود .

در خانم های در معرض خطر ، اگر قند خون پلاسما کمتر از ۱۳۰ mg/dl ،در هفته ۲۸-۲۴ مجددا GCT انجام می شود ولی اگر مقدار گلوکز بیش از ۱۳۰ mg /dl باشد ، باید آزمایش تحمل گلوکز با ۱۰۰ گرم گلوکز و مطابق با دستورالعمل OGTT انجام شود .

مراجع :
دلاوری علیرضا ، مهدوی هزاده علیرضا ، نوروزی نژاد عباس ، یاراحمدی شهین ، پزشک و دیابت ، چاپ شده توسط مرکز مدیریت بیماریها
ALAN H.B WU . TIETZ CLINICAL GUIDE TO LABORATORY TESTS ,Fourth Edition , Saunders , 2006 pp 454
Burtis , Ashwood .Burns .TIETZ Textbook of clinical chemistry and molecular diagnostic. Fourth edition Saunders.2006 pp 859-862
Clinical Diagnosis and Management by Laboratory Methods . Henry.2001 pp 215


لینک دوستان:

فروشگاه تنظیم کالا
فیس بوک
واچ لایو

[smbtoolbar]

      مطالب مرتبط

درباره نویسنده: مرضیه حاجی آقابزرگی

کارشناس بهداشت عمومی دانشگاه علوم پزشکی گیلان

فرستادن دیدگاه

پلی کلینیک تخصصی سلام سلامتی

 

موضوعات

رپورتاژ آگهی

تاپ لینک 2

تاپ لینک 3

تاپ لینک 4

تاپ لینک 5

تاپ لینک 6

تاپ لینک 7

تاپ لینک 8

تاپ لینک 9

آمار سایت

  • 3,302
  • 4,956
  • 32,095
  • 168,672
  • 1,148,402

آرشیو ماهانه

. . . . تبلیغات . . . .

مارا دنبال کنید

اسکرول بار

ابزار هدایت به بالای صفحه

ابزار وبلاگ

ابزار وبمستر